Zacznij od trzech liczb: długości trasy, sumy podejść i sumy zejść. Sama odległość nie wystarczy — krótka, stroma trasa może zająć więcej czasu niż dłuższy, łagodny szlak. Potem uwzględnij rodzaj terenu, własne tempo i przerwy.
Prosty sposób obliczenia czasu marszu
Do wstępnego oszacowania możesz użyć reguły stosowanej przez Niemiecki Związek Alpejski (DAV). Przyjmuje ona orientacyjnie:
- 4 km marszu po poziomym terenie na godzinę;
- 300 m podejścia na godzinę;
- 500 m zejścia na godzinę.
Najpierw oblicz czas wynikający z dystansu. Osobno zsumuj czas podejścia i zejścia — to łączny czas wynikający z przewyższeń. Następnie porównaj te dwa wyniki: połowę krótszego dodaj do dłuższego. Otrzymasz szacunkowy czas marszu bez postojów. DAV wyjaśnia metodę i jej wartości orientacyjne.
Przykład: trasa ma 12 km, 900 m podejścia i 600 m zejścia.
- Czas wynikający z dystansu: 12 ÷ 4 = 3 godziny.
- Czas podejścia: 900 ÷ 300 = 3 godziny.
- Czas zejścia: 600 ÷ 500 = 1,2 godziny.
- Łączny czas wynikający z przewyższeń: 3 + 1,2 = 4,2 godziny.
Czas pionowy jest dłuższy niż dystansowy, więc dodaj połowę krótszego wyniku: 4,2 + 1,5 = 5,7 godziny, czyli około 5 godzin i 42 minuty marszu. Do tego dodaj przerwy i czas potrzebny na trudniejsze odcinki.
To punkt wyjścia, nie obietnica, że przejdziesz trasę w podanym czasie. Inne organizacje mogą stosować nieco odmienne założenia, a przeciętne tempo nie musi odpowiadać twojemu. DAV zaleca porównać obliczenie z własnym doświadczeniem, kondycją, trudnością trasy i warunkami na szlaku.
Co zmienia wynik w terenie?
Nawierzchnia i trudność techniczna. Równa droga leśna, kamienista ścieżka i stromy, eksponowany szlak to nie ten sam dystans w praktyce. Na trudnym fragmencie grupa może zwolnić, zatrzymywać się, by bezpiecznie pokonać przeszkodę, albo czekać na siebie nawzajem. Nie próbuj uwzględniać takich odcinków wyłącznie dodatkową liczbą kilometrów — sprawdź opis trasy i zaplanuj osobny zapas czasu.
Twoja kondycja i obciążenie. Jeśli znasz swoje tempo z podobnych tras, skoryguj nim wynik. Uwzględnij też plecak, przewyższenie, długość wysiłku i to, czy podejście przypada na początek czy koniec wycieczki. Gdy idziesz w grupie, planuj według tempa osoby, która porusza się najwolniej. DAV zwraca uwagę, że większa grupa zwykle potrzebuje więcej czasu na postoje i uzgodnienia.
Warunki i pora roku. Błoto, śnieg, upał, wiatr, słaba widoczność lub wysokość mogą spowolnić marsz. Zanim wyruszysz, sprawdź aktualną prognozę i komunikaty o stanie szlaku. Informacje z opisu trasy albo aplikacji mogą pomóc w planowaniu, ale nie muszą odzwierciedlać dzisiejszych warunków.
Dodaj przerwy i sprawdź plan dnia
Czas z obliczenia to czas samego marszu. Dodaj postoje na jedzenie, odpoczynek, zdjęcia i orientację w terenie. DAV podaje jako przykład około 15 minut przerwy co dwie godziny marszu oraz dodatkowy czas na odpoczynek na szczycie; dopasuj to do grupy i planu. Przy dłuższej trasie warto rozpisać orientacyjne godziny dojścia do ważnych punktów, takich jak rozwidlenie szlaków, schronisko czy miejsce, z którego można skrócić trasę. Wskazówki DAV dotyczące planowania.
Na końcu sprawdź, o której zachodzi słońce i ile czasu zostaje na bezpieczny powrót. Jeśli plan zależy od ostatniego autobusu, zamknięcia kolejki lub rezerwacji, zostaw zapas na opóźnienie. Gdy obliczenie pokazuje, że trasa kończy się na styk, wybierz krótszy wariant albo wcześniejszą godzinę startu. W górach nie warto sprawdzać, czy optymistyczny szacunek się sprawdzi.
Leave a Reply